Դռացենա կոմպակտա (Dracaena fragrans Compacta)
Դրացենա․ խնամք, տեսակներ և օգտակար հատկություններ հանրաճանաչ սենյակային բույսի
Դրացենան սենյակային ամենահայտնի բույսերից մեկն է, որը գնահատվում է իր դեկորատիվ տեսքի, խնամքի պարզության և ցանկացած ինտերիերի մեջ ներդաշնակ տեղավորվելու ունակության համար։ Այս բույսը հաճախ ընտրում են թե՛ տան, թե՛ գրասենյակի համար, քանի որ այն չի պահանջում բարդ խնամք և միևնույն ժամանակ ամբողջ տարվա ընթացքում պահպանում է իր գեղեցիկ տեսքը։ Այս հոդվածում մանրամասն կանդրադառնանք՝ ինչ է դրացենան, ինչ տեսակներ ունի, ինչպես ճիշտ խնամել այն և ինչ օգտակար հատկություններ է ապահովում։
Ինչ է դրացենան
Դրացենան (լատ. Dracaena) մշտադալար բույսերի ցեղ է, որը պատկանում է ծնեբեկազգիների ընտանիքին։ Բնական պայմաններում դրացենաները տարածված են Աֆրիկայի, Ասիայի և Կենտրոնական Ամերիկայի արևադարձային և մերձարևադարձային շրջաններում։ Բույսի անվանումը ծագում է հունարեն drakaina բառից, որը նշանակում է «վիշապի էգ»։ Սա կապված է որոշ տեսակների արտադրած կարմրավուն խեժի հետ, որը հայտնի է որպես «վիշապի արյուն»։
Տնային պայմաններում դրացենան սովորաբար ունի փոքր ծառի կամ թփի տեսք՝ հաստ ցողունով և երկար, նեղ տերևներով։ Հենց այս արտաքինի պատճառով այն հաճախ շփոթում են արմավենու հետ, թեև բուսաբանական տեսանկյունից դրացենան արմավենի չէ։
Դրացենայի տարածված տեսակներ
Դրացենայի ավելի քան 100 տեսակ կա, սակայն սենյակային ծաղկաբուծության մեջ տարածված են դրանցից մի քանիսը։
Դրացենա մարգինատա (Dracaena marginata)
Ամենահայտնի և պահանջված տեսակն է։ Ունի բարակ ցողուն և երկար նեղ տերևներ՝ կարմիր կամ մուգ կարմրավուն եզրերով։ Իդեալական է ժամանակակից ինտերիերների համար։
Դրացենա բուրավետ (Dracaena fragrans)
Ունի լայն տերևներ, որոնք հաճախ զարդարված են դեղին կամ բաց կանաչ շերտերով։ Բարենպաստ պայմաններում կարող է ծաղկել՝ տարածելով հաճելի բույր։
Դրացենա դերեմսկայա (Dracaena deremensis)
Կոմպակտ բույս է խիտ տերևներով, հաճախ օգտագործվում է գրասենյակների և հասարակական տարածքների կանաչապատման համար։
Դրացենա կոմպակտա
Դանդաղ աճող տեսակ է՝ խիտ տերևային վարդակով։ Հարմար է փոքր բնակարանների և սահմանափակ տարածքների համար։
Դրացենայի աճեցման պայմանները
Չնայած իր էկզոտիկ ծագմանը՝ դրացենան լավ հարմարվում է բնակարանի պայմաններին։
Լուսավորություն
Դրացենան նախընտրում է պայծառ, բայց ցրված լույսը, սակայն կարող է աճել նաև կիսաստվերում։ Ուղիղ արևի ճառագայթները կարող են այրել տերևները, հատկապես գունավոր տերևներ ունեցող տեսակների դեպքում։
Ջերմաստիճան
Օպտիմալ ջերմաստիճանը +18-ից +25 °C է։ Բույսը չի սիրում ջերմաստիճանի կտրուկ փոփոխություններ և քամիներ։
Ջրում
Ջրումը պետք է լինի չափավոր։ Ամռանը դրացենան ջրում են շաբաթական 1–2 անգամ, իսկ ձմռանը՝ ավելի հազվադեպ։ Կարևոր է խուսափել ջրի կուտակումից, քանի որ դա կարող է հանգեցնել արմատների փտման։
Օդի խոնավություն
Դրացենան լավ է արձագանքում տերևների ցողմանը, հատկապես ջեռուցման սեզոնին։ Բարձր խոնավությունը օգնում է պահպանել տերևների գույնն ու առաձգականությունը։
Հող և փոխպատվաստում
Հարմար է թեթև, լավ ջրահեռացում ունեցող հողը։ Երիտասարդ բույսերը փոխպատվաստում են տարին մեկ անգամ, իսկ մեծահասակները՝ յուրաքանչյուր 2–3 տարին մեկ։
Դրացենայի բազմացում
Դրացենան կարելի է բազմացնել մի քանի եղանակով․
- ցողունային հատումներով,
- գագաթային հատումներով,
- օդային շերտավորմամբ։
Ամենահեշտ և տարածված մեթոդը հատումներով բազմացումն է։ Հատումները հեշտությամբ արմատակալում են ջրի կամ խոնավ հողի մեջ։
Դրացենայի օգտակարությունը տան համար
Դրացենան ոչ միայն զարդարում է ինտերիերը, այլև բերում է գործնական օգուտ․
- մաքրում է օդը վնասակար նյութերից (ֆորմալդեհիդ, բենզոլ),
- բարելավում է սենյակի միկրոկլիման,
- նվազեցնում է սթրեսը և բարձրացնում կենտրոնացումը,
- դրական ազդեցություն է ունենում ընդհանուր ինքնազգացողության վրա։
Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ Dracaena ցեղի բույսերը կարող են կլանել թունավոր նյութեր, ինչի շնորհիվ դրանք իդեալական են քաղաքային բնակարանների և գրասենյակների համար։
Հնարավոր խնդիրներ և հիվանդություններ
Սխալ խնամքի դեպքում դրացենայի մոտ կարող են առաջանալ հետևյալ խնդիրները․
- տերևների դեղնում՝ ավելորդ ջրումից,
- տերևների չոր ծայրեր՝ օդի ցածր խոնավության պատճառով,
- աճի դանդաղում՝ լույսի կամ սննդանյութերի պակասի դեպքում։
Բույսի կանոնավոր զննումը և խնամքի հիմնական կանոնների պահպանումը կօգնեն խուսափել այս խնդիրներից։
Եզրակացություն
Դրացենան ունիվերսալ սենյակային բույս է, որը հարմար է ինչպես սկսնակ, այնպես էլ փորձառու ծաղկասերների համար։ Այն խնամքի մեջ պարզ է, դեկորատիվ և օգտակար առողջության համար։ Տեսակների և ձևերի բազմազանության շնորհիվ դրացենան հեշտությամբ կարող է դառնալ ցանկացած ինտերիերի ոճային շեշտադրում։ Ճիշտ խնամքի դեպքում այն երկար տարիներ կուրախացնի իր գեղեցկությամբ։
