Փշոտ եղևնի (Picea pungens) 50–70 սմ

Փշոտ եղևնի՝ այգու, բակի և լանդշաֆտային կանաչապատման համար

Փշոտ եղևնին (Picea pungens) սոճազգիների ընտանիքին պատկանող մշտադալար փշատերև ծառ է, որի բնական տարածման արեալը Հյուսիսային Ամերիկայի լեռնային շրջաններն են։ Այս տեսակը հայտնի է իր բնորոշ բրգաձև սաղարթով, ամուր ճյուղերով և կոշտ, սրածայր ասեղնատերևներով։ Հենց սուր ասեղնատերևների շնորհիվ բույսը ստացել է «փշոտ եղևնի» անվանումը։ Կախված ծագումից և ծառի անհատական առանձնահատկություններից՝ ասեղնատերևները կարող են ունենալ կանաչ, մոխրականաչ կամ արծաթակապույտ գույն։

Փշոտ եղևնին հաճախ ընտրում են սիզամարգում առանձին տնկելու, մեծ բակերը կանաչապատելու և փշատերև բույսերով դեկորատիվ կոմպոզիցիաներ ստեղծելու համար։ Նրա արտահայտիչ ուրվագիծը լավ համադրվում է դեկորատիվ թփերի, ցածրաճ փշատերևների և բազմամյա բույսերի հետ։ Ի տարբերություն եղևնու գաճաճ սորտերի՝ սովորական Picea pungens-ը տարիների ընթացքում վերածվում է խոշոր ծառի, որին անհրաժեշտ է բավական ազատ տարածք։ Ուստի մշտական տնկման վայրը ցանկալի է ընտրել՝ հաշվի առնելով սաղարթի ապագա չափերը։

Փշոտ եղևնի՝ 50–70 սմ բարձրություն և դեկորատիվ առանձնահատկություններ

Վաճառքում ներկայացված փշոտ եղևնու բարձրությունը 50–70 սմ է։ Սա երիտասարդ տնկի է, որը հարմար է այգում մշտական տեղում տնկելու կամ ժամանակավորապես ընդարձակ բացօթյա ծաղկամանում աճեցնելու համար։ Տեսակի առանձնահատկությունը ամուր, սուր, քառանիստ ասեղնատերևներն են, որոնք դասավորված են ընձյուղների շուրջը։ Տարիքի հետ ծառը ձևավորում է ավելի արտահայտված բրգաձև սաղարթ՝ հորիզոնական ուղղությամբ տարածվող ճյուղերով։

Picea pungens-ի ասեղնատերևների գույնը կարող է զգալիորեն տարբերվել նույնիսկ նույն տեսակին պատկանող բույսերի միջև։ Որոշ ծառեր ունեն հիմնականում կանաչ ասեղնատերևներ, իսկ մյուսները՝ բնորոշ մոխրակապույտ կամ կապտավուն երանգ։ Հատկապես հագեցած արծաթակապույտ գույնը բնորոշ է առանձին ընտրված ձևերին և սորտերին։ Սովորական փշոտ եղևնին ունի աճի միջին տեմպ և բարենպաստ պայմաններում կարող է հասնել 15–20 մ և ավելի բարձրության։ Այս չափերը վերաբերում են հասուն ծառին, ոչ թե վաճառվող տնկիին։

Որտեղ տնկել կամ տեղադրել փշոտ եղևնին Երևանում

Փշոտ եղևնին նախընտրում է արևոտ տարածքներ՝ օդի լավ շրջանառությամբ։ Երևանի պայմաններում տնկման վայր ընտրելիս անհրաժեշտ է հաշվի առնել ամառային ուժեղ շոգը, չոր քամիները և հողի արագ չորացումը։ Ցանկալի է խուսափել արևից խիստ տաքացող պատերի, ասֆալտի և քարե ծածկույթների անմիջական հարևանությամբ տնկելուց։ Բաց տարածքներում հատկապես կարևոր է երիտասարդ բույսի արմատային գոտու բավարար խոնավության ապահովումը։ Չնայած հասուն ծառերի համեմատաբար բարձր երաշտադիմացկունությանը՝ երիտասարդ եղևնիները զգայուն են խոնավության երկարատև պակասի նկատմամբ։

Մշտական տնկման համար նախընտրելի է լավ ջրահեռացվող բաց գրունտը, որտեղ ծառի զարգացման համար բավարար տարածք կա։ Խորհուրդ չի տրվում եղևնին տնկել շենքի հիմքի, արահետների, ինժեներական հաղորդակցությունների կամ այլ խոշոր բույսերի անմիջական հարևանությամբ։ Երիտասարդ տարիքում հնարավոր է այն աճեցնել նաև բացօթյա ծաղկամանում, սակայն սա գաճաճ ձև չէ, ուստի աճին զուգընթաց բույսին զգալիորեն ավելի մեծ տարածք կպահանջվի։ Ծաղկամանում արմատներն ամռանն ավելի արագ են գերտաքանում, իսկ ձմռանն ավելի ուժեղ են սառչում։

Փշոտ եղևնու խնամքը՝ լուսավորություն, ջրում, հող և ձմեռում

Լուսավորություն։ Փշոտ եղևնին լավագույնս աճում է լավ լուսավորված տարածքներում։ Արևի բավարար քանակը նպաստում է համաչափ սաղարթի ձևավորմանը։ Թեթև կիսաստվերը թույլատրելի է, սակայն ուժեղ ստվերում ծառի սաղարթը կարող է պակաս խիտ դառնալ։ Երևանում հատկապես անցանկալի է կիզիչ արևի, պատերից անդրադարձող ջերմության և հողի անբավարար խոնավության համակցությունը։

Ջրում։ Տնկելուց հետո երիտասարդ եղևնու հողի խոնավությունը անհրաժեշտ է պահպանել կայուն և չափավոր մակարդակում։ Արմատակալման առաջին սեզոններին չի կարելի թույլ տալ արմատագնդի երկարատև չորացում։ Շոգ եղանակին պետք է կանոնավոր ստուգել հողի վիճակը և անհրաժեշտության դեպքում կատարել խորքային ջրում։ Հասուն, լավ արմատակալած ծառերը ժամանակավոր երաշտին ավելի լավ են դիմանում, քան եղևնու շատ այլ տեսակներ, սակայն դա չի նշանակում, որ երկարատև ամառային շոգին բույսը կարող է աճել առանց ջրի։

Հող։ Picea pungens-ը նախընտրում է բավականաչափ բերրի, չափավոր խոնավ և լավ ջրահեռացվող հող։ Առավել հարմար են փխրուն կավավազային հողերը, որոնք ապահովում են օդի հասանելիությունը արմատներին։ Բույսը կարող է հարմարվել հողի տարբեր տեսակների, սակայն վատ է դիմանում ջրի երկարատև լճացմանը։ Ծանր և սեղմված հողում անհրաժեշտ է նախապես բարելավել հողի կառուցվածքն ու ջրահեռացման պայմանները։ Արագ չորացող հողում օգտակար է օրգանական ցանքածածկի օգտագործումը։

Տնկում և վերատնկում։ Երևանում տնկման առավել հարմար ժամանակահատվածներն են գարունն ու աշունը, երբ ուժեղ շոգ չկա։ Ծաղկամանում աճող տնկին ցանկալի է տնկել՝ պահպանելով արմատների շուրջ գտնվող հողագունդը։ Տնկման փոսը պետք է բավական լայն լինի արմատների համար, սակայն արմատավզիկը չի կարելի խորացնել շրջակա հողի մակարդակից ներքև։ Տնկելուց հետո բույսը մանրակրկիտ ջրում են։ Ցանքածածկումը օգնում է նվազեցնել ջրի գոլորշիացումն ու հողի գերտաքացումը, սակայն ցանքածածկը չպետք է խիտ կուտակել անմիջապես բնի շուրջը։

Ցրտադիմացկունություն և ձմեռում։ Փշոտ եղևնին առանձնանում է բարձր ցրտադիմացկունությամբ և համապատասխան պայմաններում լավ է դիմանում բաց գրունտի ձմեռային ջերմաստիճաններին։ Երևանի պայմաններում սովորաբար ավելի լուրջ սահմանափակում է երկարատև ամառային շոգը, ոչ թե ձմեռային ցուրտը։ Աշնանը տնկված երիտասարդ բույսերի դեպքում անհրաժեշտ է վերահսկել հողի խոնավությունը և պաշտպանել դրանք ուժեղ չորացնող քամուց։ Ծաղկամանում աճեցնելիս պետք է լրացուցիչ պաշտպանել արմատային համակարգը սառչելուց և ձմռանը, երբ հողը սառած չէ, թույլ չտալ հողի ամբողջական չորացում։

Էտ և ձևավորում։ Փշոտ եղևնին բնականորեն ձևավորում է բրգաձև սաղարթ և սովորաբար կանոնավոր ձևավորող էտի կարիք չունի։ Անհրաժեշտության դեպքում հեռացնում են չորացած, հիվանդ կամ վնասված ճյուղերը։ Խորհուրդ չի տրվում ուժեղ էտել հին, ասեղնատերևներից զուրկ ճյուղամասերը, քանի որ այդ հատվածներում նոր ընձյուղներ կարող են չառաջանալ։ Հատուկ ուշադրություն պետք է դարձնել կենտրոնական առաջատար ընձյուղի պահպանմանը, որը որոշում է ծառի ճիշտ ուղղահայաց զարգացումը։

Ասեղնատերևների վիճակի վերահսկում։ Շոգ և չոր ժամանակահատվածներում ցանկալի է պարբերաբար զննել ասեղնատերևներն ու երիտասարդ ընձյուղները։ Ասեղնատերևների շագանակագույն դառնալը, բարակ սարդոստայնի հայտնվելը կամ դրանց վաղաժամ թափվելը կարող են կապված լինել խոնավության պակասի, արմատների վնասման կամ վնասատուների, այդ թվում՝ սարդոստայնային տզի հետ։ Պատճառը պետք է որոշել՝ գնահատելով ամբողջ բույսի վիճակը, ոչ միայն ասեղնատերևների գույնի փոփոխությունը։

Հաճախ տրվող հարցեր փշոտ եղևնու մասին